Tất cả
Giải nghĩa “từ khóa” công nghệ trong thời đại chuyển đổi số
August 1, 2021

Số hóa là một yếu tố quan trọng trong công tác chuyển đổi số, tuy nhiên số hóa thường bị nhầm lẫn với chuyển đổi số. Để hiểu rõ hơn về chuyển đổi số, ta cần nắm được một số từ khóa phổ biến bao gồm: Trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và chuỗi khối. Đây chính là bốn công nghệ số tiêu biểu thúc đẩy công tác chuyển đổi số hiện nay.

Chuyển đổi số (Digital Transformation)

Chuyển đổi số là từ khóa ngày càng trở nên phổ biến và quen thuộc, tuy nhiên không phải bất kỳ ai từng nghe qua cũng nắm rõ khái niệm về Chuyển đổi số. Chuyển đổi số là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số.

Công tác chuyển đổi số dễ bị nhầm lẫn với hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan tổ chức và doanh nghiệp. Điểm khác biệt giữa hai hoạt động này nằm ở yếu tố “thay đổi tổng thể và toàn diện” của chuyển đổi số. Ứng dụng công nghệ là hoạt động tối ưu hóa quy trình đã có, theo mô hình hoạt động đã có sẵn, cải tiến hoạt động cũ. Còn chuyển đổi số là thay đổi quy trình mới hoặc cung cấp dịch vụ đã có theo cách thức hoàn toàn mới.

Số hóa (Digitization)

Số hóa là một hoạt động nhằm chuyển đổi thông tin trên giấy và các quy trình thủ công thành dữ liệu số hay định dạng kĩ thuật số. Số hóa không làm biến đổi các dữ liệu mà chỉ làm mới hình thức dữ liệu cổ truyền sang một hình thức mới hơn. Số hóa tài liệu là khi con người sử dụng công nghệ để biến tài liệu từ bản giấy sang các định dạng số như pdf, tiff, jpeg,…

Số hóa là quy trình đưa tài liệu bản cứng trở thành định dạng bản mềm

Công tác số hóa hiện nay tại các cơ quan, tổ chức doanh nghiệp đã trở nên vô cùng phổ biến với hoạt động scan văn bản, tài liệu. Cần phân biệt số hóa và chuyển đổi số bởi đây là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt nhau. Số hóa chỉ làm mới hình thức, định dạng còn chuyển đổi số là thay đổi toàn diện hình thức.

Công nghệ số (Digital Technology)

Công nghệ số hiểu theo nghĩa rộng là công nghệ xử lý tín hiệu số (0;1) hay công nghệ thông tin. Công nghệ số trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần 4 được hiểu hẹp hơn là một bước phát triển cao hơn của công nghệ thông tin, cho phép tính toán nhanh hơn, truyền tải dung lượng lớn hơn với chi phí rẻ hơn.

Cho đến hiện nay, công nghệ số đang trải qua 3 giai đoạn phát triển ngày càng rõ rệt hơn bao gồm:

  • Từ năm 1985 đến năm 1999: Số hóa thông tin
  • Từ năm 2000 đến năm 2015: Số hóa quy trình nghiệp vụ
  • Từ năm 2015 đến giai đoạn năm 2030: Thực hiện công tác chuyển đổi số, đưa toàn bộ hoạt động từ xã hội thực lên không gian mạng, đưa môi trường truyền thống lên môi trường số.

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI)

Đây là một khái niệm khá dễ hiểu thành trí tuệ do con người tạo ra, hiểu theo nghĩa này cũng có phần đúng nhưng chưa thực sự đầy đủ. Trí tuệ nhân tạo là máy móc có năng lực trí tuệ của con người và nhằm tăng cường năng lực trí tuệ của con người. Có thể ví trí tuệ nhân tạo như là hệ thần kinh của con người.

Trí tuệ nhân tạo có khả năng xử lý vấn đề nhanh và thông minh hơn con người

Trí tuệ nhân tạo được tạo ra giống như bộ não của một em bé, muốn trí tuệ nhân tạo trở thành bộ não thông minh như con người hoặc hơn con người thì phải dạy cho trí tuệ nhân tạo. Việc dạy học cho trí tuệ nhân tạo được gọi là máy học, đây là một bộ môn đào tạo trí tuệ nhân tạo giúp trí tuệ nhân tạo có khả năng tư duy độc lập và không phụ thuộc vào con người.

Internet vạn vật (Internet of Things)

Đây là một khái niệm khá mới mẻ trong thời gian gần đây, internet vạn vật được hiểu là mạng lưới kết nối toàn bộ mọi đồ vật với nhau để có thể trao đổi và chia sẻ dữ liệu. Internet vạn vật đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giữa môi trường thực và môi trường số. Internet vạn vật được ví giống như các giác quan của con người, đều được kết nối và nhận tín hiệu được từ đối phương.

Thử tưởng tượng một ngày nào đó tất cả đồ đạc trong gia đình bạn đều được kết nối với nhau bằng ngôn ngữ riêng môi trường riêng của chúng. Khi bạn ra ngoài và quên tắt bếp điện, chiếc bếp sẽ gửi một thông điệp đến cho điện thoại thông minh của bạn. Hoặc chiếc đồng hồ điện tử được cài đặt sẵn thời gian đi ngủ sẽ gửi thông điệp yêu cầu bóng đèn tự động tắt. Đó chính là khi internet vạn vật trở nên phổ biến và hiện đại.

Dữ liệu lớn (Big Data)

Dữ liệu lớn là khái niệm dùng để chỉ sự vật chứa đựng rất nhiều dữ liệu thông tin và xử lý chúng. Dữ liệu lớn có khả năng chứa đựng rất nhiều thông tin quý giá quan trọng phục vụ cho hoạt động cụ thể của con người. Dữ liệu lớn giống như não bộ của con người, nơi phải xử lý hàng tỉ yêu cầu, thông tin đến từ nhiều giác quan.

Dữ liệu lớn chứa đựng nhiều thông tin quan trọng quý giá

Không khó để tưởng tượng dữ liệu lớn giống như một thư viện khổng lồ với hàng nghìn hàng triệu cuốn sách khác nhau. Khi có yêu cầu từ thủ thư, dữ liệu lớn sẽ tìm kiếm những quyển sách phục vụ cho yêu cầu đó. Dữ liệu lớn có ba khía cạnh quan trọng là: kích thước lớn, tốc độ xử lý nhanh, sự đa dạng trong hệ thống dữ liệu. Phải đầy đủ 3 yếu tố này mới được tính đó là dữ liệu lớn.

Điện toán đám mây (Cloud Computing)

Đây là một khái niệm rất phổ biến hiện nay trên thị trường và thường được hình dung giống như những đám mây bay trên trời. Điện toán đám mây chính xác là công nghệ máy chủ ảo trên nền tảng mạng Internet thay thế cho công nghệ máy chủ kiểu cũ phải đặt trên mặt đất riêng biệt. Các máy chủ ảo này không cần thiết phải đặt tại trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức mà họ có thể truy cập vào doanh nghiệp cung cấp dịch vụ máy chủ điện toán đám mây.

Điện toán đám mây là một giải pháp công nghệ vô cùng thông minh giúp tiết kiệm, tối giản chi phí và nguồn lực cho việc duy trì các máy chủ. Công nghệ điện toán đám mây đang dần trở nên phổ biến và ngày càng khẳng định tầm quan trọng của mình trong công cuộc Chuyển đổi số hiện nay.

Chuỗi khối (Blockchain)

Chuỗi khối là một luồng dữ liệu phân tán trên mạng gồm các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian. Chuỗi khối hiện là một giải pháp công nghệ được tin dùng bởi khả năng bảo mật an toàn và minh bạch, tin cậy của nó.

Chuỗi khối là công nghệ quan trọng vừa bảo mật vừa minh bạch

Việc mã hóa các thông tin của chuỗi khối sẽ giúp đảm bảo tính năng bảo mật bởi công tác mã hóa được diễn ra tự động. Yếu tố phân tán của chuỗi khối yêu cầu nhiều người kiểm soát dữ liệu, điều này giúp dữ liệu trở nên công khai với những đối tượng cụ thể được cấp quyền. Tính liên kết của chuỗi khối sẽ để lại dấu vết trên dữ liệu khi sửa đổi, điều này thể hiện sự minh bạch thông tin của dữ liệu. Có thể nói công nghệ chuỗi khối đã làm rất tốt khả năng bảo mật và minh bạch cụ thể.

Ngọc Hương

FWork
Cùng chủ đề
Tất cả
Giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong nước giai đoạn Cách mạng 4.0
Nguồn nhân lực là yếu tố then chốt trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Phát triển nguồn nhân lực được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong các chính sách phát triển từ cấp độ vi mô doanh nghiệp đến cấp độ...Read More
Tất cả
Nguyên nhân khiến nguồn nhân lực Việt Nam chưa đáp ứng Cách mạng 4.0
Việt Nam đang chạy đua cùng các quốc gia trên thế giới trong cuộc Cách mạng 4.0 và nguồn nhân lực là một vấn đề quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm. Tuy có dân số đông và nguồn lao động dồi dào, nhưng số lượng lao động có trình...Read More
Tất cả
Nguồn nhân lực doanh nghiệp Việt chưa đáp ứng yêu cầu Cách mạng 4.0
Tuy Việt Nam đang ở trong thời kỳ cơ cấu “dân số vàng”, nhưng nguồn nhân lực của nước ta, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao lại thiếu hụt về số lượng, hạn chế về chất lượng và bất cập về cơ cấu. Yêu cầu nguồn nhân lực có chất lượng cao ngày...Read More