Tất cả
Xây dựng “nhận thức toàn dân” về chuyển đổi số
August 5, 2021

Chuyển đổi số là một khái niệm không còn quá xa lạ tại Việt Nam, tuy nhiên khái niệm chính xác về chuyển đổi số vẫn thường xuyên bị đánh tráo bởi những ý nghĩa và mục đích khác nhau. Nguyên nhân của việc “đánh tráo khái niệm” về chuyển đổi số bắt nguồn từ cả hai yếu tố chủ quan và khách quan. Muốn xây dựng thành công tiến trình chuyển đổi số, điều đầu tiên phải làm được chính là tác động nhận thức trên diện rộng. Khi bản thân các đối tượng tự vận động tư duy về chuyển đổi số, họ sẽ tìm ra được giải pháp tốt nhất để thực hiện.

Những nhầm lẫn xung quanh khái niệm chuyển đổi số

Chuyển đổi số là một khái niệm không còn quá xa lạ tại Việt Nam, tuy nhiên khái niệm chính xác về chuyển đổi số vẫn thường xuyên bị đánh tráo bởi những ý nghĩa và mục đích khác nhau. Việc “đánh tráo khái niệm” về chuyển đổi số đang xảy ra thường xuyên và có thể gây ảnh hưởng xấu đến quá trình xây dựng nhận thức về chuyển đổi số của các doanh nghiệp cũng như cá nhân trong thời đại 4.0.

Trong Cẩm nang chuyển đổi số do Bộ Thông tin và Truyền thông biên soạn, khái niệm chuyển đổi số được biết đến là quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số. Trong khái niệm này, yếu tố quan trọng nhất cần chú ý chính là “quá trình thay đổi tổng thể và toàn diện” của mọi đối tượng. Có thể hiểu đơn giản, chuyển đổi số chính là thay mới hoàn toàn những nội dung và diện mạo đã cũ hoặc sắp cũ.

Bộ cẩm nang chứa đựng những câu hỏi thường gặp xoay quanh vấn đề chuyển đổi số

Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra với sự phát triển vượt bậc về công nghệ là yếu tố chủ đạo tạo ra nhu cầu về chuyển sổi số. Vì vậy, khái niệm về chuyển đổi số đang bị “đánh tráo” thành một số cách hiểu khác nhau, chủ yếu liên quan đến công nghệ như “số hóa” và “ứng dụng công nghệ số”. Để tránh cho tình trạng sai ngay từ bước đầu nhận thức, chúng ta cần nắm hiểu sự khác biệt của chuyển đổi số với 2 khái niệm bị đánh tráo kia.

Số hóa có số hóa tài liệu và số hóa quy trình làm việc, số hóa tài liệu là một hoạt động chuyển tài liệu từ trạng thái truyền thống sang hình thức điện tử, còn số hóa quy trình làm việc là chuyển những quy trình thủ công thành quy trình điện tử minh bạch. Số hóa là không phải là chuyển đổi số, số hóa là một thao tác giúp con người làm mới hình thức làm việc và tài liệu của mình. Ngược lại, chuyển đổi số là thay đổi toàn diện hình thức đã cũ và tìm kiếm một hình thức mới hiệu quả hơn.

Ngoài số hóa, khái niệm chuyển đổi số cũng thường bị đánh tráo với ứng dụng công nghệ số. Việc ứng dụng công nghệ số là điều quan trọng và không thể thiếu đối với chuyển đổi số, tuy nhiên nó chỉ là bước cuối cùng trong lộ trình chuyển đổi số. Ứng dụng công nghệ số có tác dụng thực hiện hóa công tác chuyển đổi tốt hơn, hiện đại hơn nhưng không thể thay đổi được nội dung bản chất của doanh nghiệp. Chuyển đổi số chính là một quá trình bắt đầu từ xây dựng nhận thức đến lên kế hoạch lựa chọn chuyển đổi cái gì trước, cái gì sau và cuối cùng mới là lựa chọn ứng dụng công nghệ số để giúp đỡ việc thực hiện quy trình.

Công nghệ số chiếm vai trò quan trọng cuối cùng trong tiến trình chuyển đổi số

Để làm mới một đối tượng dù là cá nhân, doanh nghiệp hay thể chế chính trị, chúng ta thường cho rằng phải sử dụng các biện pháp liên quan đến yếu tố công nghệ. Suy nghĩ này không sai nhưng chưa đầy đủ. Ý nghĩa lớn nhất của chuyển đổi số chính là thay đổi nhận thức, cải tiến tư duy, xác định tầm nhìn mới cho giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế 4.0. Công nghệ chính là giải pháp giúp đỡ chúng ta thực hiện sứ mệnh cải cách to lớn để bước sang kỉ nguyên mới, kỉ nguyên thông minh hóa và máy móc thay thế lao động trí óc của con người.

Hiểu sai về chuyển đổi số, nguyên nhân do đâu?

Dù Việt Nam đã có những văn bản pháp lý về vấn đề chuyển đổi số, tuy nhiên tình trạng đánh tráo khái niệm hiểu sai vẫn còn tồn tại. Nguyên nhân của vấn đề này nằm ở 2 lý do chính: Một là bản thân đối tượng tiếp nhận chưa thực sự quan tâm đến chuyển đổi số. Hai là những đối tượng tư vấn chuyển đổi số không cung cấp đầy đủ bản chất của chuyển đổi số hoặc làm phức tạp vấn đề đơn giản lên để chăm chăm bán giải pháp chuyển đổi. Ngoài ra còn có một yếu tố nhỏ chính là hệ thống pháp lý về chuyển đổi số tuy đã được xây dựng nhưng vẫn còn chưa đầy đủ. Bởi chuyển đổi số là một lĩnh vực mới mẻ, dù có nghiên cứu và thẩm định kĩ càng thì vẫn chưa thể cập nhật được toàn bộ nội dung liên quan.

Ở nguyên nhân thứ nhất, đối tượng tiếp nhận chưa thực sự quan tâm chính là khó khăn và thách thức lớn nhất của công tác chuyển đổi số hiện nay. Lí giải cho vấn đề này chính là thói quen tư duy và làm việc kiểu truyền thống đã ăn sâu vào tiềm thức của con người. Hoạt động kiểu cũ, môi trường truyền thống, sản phẩm hiện tại có thể đang làm rất tốt nên tâm lý “nuối tiếc” và e ngại sẽ khiến con người hờ hững và không thực sự quan tâm đến vấn đề chuyển đổi số.

Sự hài lòng về tình trạng hiện tại chính là nguyên do chủ thể chưa quan tâm chuyển đổi số

Đối với nguyên nhân thứ hai, tình trạng các “chuyên gia chuyển đổi số” làm phức tạp vấn đề để thực hiện bán giải pháp xảy ra khi đối tượng mong muốn chuyển đối số chưa trang bị kiến thức cần thiết cho mình. Dịch vụ tư vấn giải pháp chuyển đổi số hiện nay đã và đang xuất hiện ngày càng nhiều hơn, khả năng cạnh tranh cũng ngày càng gia tăng. Nếu chủ thể không tỉnh táo và có kiến thức chắc chắn về chuyển đổi số, dễ gặp phải tình trạng đầu tư vào giải pháp chuyển đổi số tốn kém, dư thừa hoặc không hiệu quả.

Giải pháp cho tình trạng thiếu nhận thức về chuyển đổi số

Nhận thức là bước đầu tiên cần trang bị trong quá trình thực hiện chuyển đổi số. Để thực hiện chuyển đổi số thành công, chúng ta cần trang bị nhận thức đúng đắn cho mọi cá nhân liên quan đến quá trình chuyển đổi số. Đối với một doanh nghiệp, lãnh đạo cần là người có niềm tin về chuyển đổi số cũng như nhận thức đúng đắn về vấn đề này. Hiểu được chuyển đổi số, lãnh đạo sẽ có những kế hoạch nâng cao nhận thức phù hợp với tác phong văn hóa của doanh nghiệp mình.

Luôn cần có người đi tiên phong và dẫn dắt trong vấn đề thay đổi nhận thức

Khi lãnh đạo doanh nghiệp đã có nhận thức, việc cần làm chính là triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức cho toàn bộ nhân viên trong tổ chức. Chiến lược chuyển đổi số bắt đầu từ tầm nhìn của người lãnh đạo. Người lãnh đạo cần chỉ đạo xây dựng và lan tỏa tới từng cá nhân, đồng thời giám sát và kiểm nghiệm thực tế thường xuyên. Thực hiện các lớp học nâng cao nhận thức và các kế hoạch truyền thông hoặc các cuộc thi về chuyển đổi số có thưởng chính là điều các doanh nghiệp nên làm.

Chuyển đổi số là cuộc Cách mạng toàn dân, để có thể trang bị nhận thức về chuyển đổi số cho tất cả người dân, những thông tin chính sách quan trọng về chuyển đổi số cần được truyền thông trên diện rộng. Ngoài những kênh thông tin của Chính phủ, các doanh nghiệp đi đầu về chuyển đổi số cũng cần thực hiện những cuộc tọa đàm, sự kiện thu hút các đối tượng quan tâm tham gia. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, hành động đồng bộ ở các cấp các ngành mới lan tỏa được những thông tin quan trọng về chuyển đổi số tới nhận thức của từng người dân. Xây dựng nhận thức đúng đắn để có thể vận động trí lực tư duy của mọi người dân mới chính là điểm mấu chốt làm nên thành công của cuộc Cách mạng Chuyển đổi số.

Ngọc Hương

FWork
Cùng chủ đề
Tất cả
Giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong nước giai đoạn Cách mạng 4.0
Nguồn nhân lực là yếu tố then chốt trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Phát triển nguồn nhân lực được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong các chính sách phát triển từ cấp độ vi mô doanh nghiệp đến cấp độ...Read More
Tất cả
Nguyên nhân khiến nguồn nhân lực Việt Nam chưa đáp ứng Cách mạng 4.0
Việt Nam đang chạy đua cùng các quốc gia trên thế giới trong cuộc Cách mạng 4.0 và nguồn nhân lực là một vấn đề quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm. Tuy có dân số đông và nguồn lao động dồi dào, nhưng số lượng lao động có trình...Read More
Tất cả
Nguồn nhân lực doanh nghiệp Việt chưa đáp ứng yêu cầu Cách mạng 4.0
Tuy Việt Nam đang ở trong thời kỳ cơ cấu “dân số vàng”, nhưng nguồn nhân lực của nước ta, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao lại thiếu hụt về số lượng, hạn chế về chất lượng và bất cập về cơ cấu. Yêu cầu nguồn nhân lực có chất lượng cao ngày...Read More